Chỉ có 3% nước trên hành tinh chúng ta là nước ngọt.
Lượng nước quý báu đó ẩn chứa đầy những bất ngờ.
Tất cả sự sống trên cạn đều phụ thuộc vào nước ngọt.
Những đỉnh đá tepui huyền bí ở Venezuela -
những đỉnh đá tách biệt vươn cao lên trên rừng rậm.
Chúng chính là nguồn cảm hứng cho tác phẩm "Lost World" của tác giả Conan Doyle,
một vùng đất thời tiền sử trong tưởng tượng.
Ở đây, những tháp sa thạch lạ lùng đã được trạm trổ qua nhiều thiên niên kỉ
bởi gió to và mưa lớn.
Hơi nước từ mặt biển bay lên cao
được gió thổi vào nội địa.
Trên những ngọn núi, hơi nước bị thổi lên trên
và khi lạnh đi, chúng tụ lại thành mây và cuối cùng trở thành mưa -
nguồn cội của nước ngọt.
Ở nơi đây, hầu hết các ngày trong năm đều có mưa nhiệt đới.
Hành trình của nước ngọt bắt đầu tại đây, trên những đỉnh núi cao.
Từ những dòng nước nhỏ lẻ, chúng lớn dần lên, trở thành những dòng sông kì vĩ
chúng sẽ chu du hàng trăm dặm để tới đại dương.
Angel Falls, thác nước cao nhất thế giới.
Nước chảy xuống liên tục từ độ cao gần 1,000m.
Trước khi dòng nước tới được đáy tại Devil's Canyon,
chúng phải chảy hết độ cao con thác,
chúng tan thành những làn sương mù.
Ở trên cao,
những dòng nước trên núi tràn đầy năng lượng.
Những dòng nước đó hợp lại thành sông,
làm ra năng lượng,
tạo nên những thác ghềnh.
Nước ở đây rất lạnh.
Nghèo dinh dưỡng nhưng giàu Oxy.
Những sinh vật ít ỏi tồn tại trong dòng nước siết
phải chống chọi giành giật sự sống.
Những động vật không xương sống chiếm ưu thế ở dòng nước trên cao.
Loài ấu trùng sống dưới nước có cơ thể hình dẹt để giảm lực cản,
có những đám lông rậm rạp để lấy oxy từ dòng nước.
Loài ấu trùng ruồi đen tự neo mình bằng một cái móc,
nhưng nếu chúng bị cuốn đi,
chúng vẫn được giữ lại bởi một sợi dây an toàn bằng silicon.
Cũng có những lợi thế khi sống ở dòng nước chảy nhanh -
loài tôm tre chỉ cần ngồi yên và giăng lưới đón thức ăn chảy qua
bằng cẳng tay hình quạt của nó.
Thường thì những dòng nước trên núi chỉ cung cấp đủ thức ăn
cho những loài sinh vật nhỏ.
Nhưng với hiện tượng băng tan chảy vào mùa xuân ở Nhật Bản
những con thú dữ khuấy động không gian.
Đại Kì GIông, động vật lưỡng cư lớn nhất thế giới,
dài tới gần 2m.
Chúng là động vật ăn thịt có kích cỡ lớn duy nhất sống ở vùng nước lạnh.
Chúng bắt đầu đi săn vào buổi đêm.
Những con Kì Giông này có quá trình trao đổi chất rất chậm.
Phải mất 80 năm chúng mới đạt tới kích cỡ lớn.
Những con cá chúng săn rất hiếm
và kì giông lại có thị lực kém.
Nhưng những bướu cảm giác trên đầu và mình chúng
có thể phát hiện ra những thay đổi nhỏ nhất trong áp suất của dòng nước.
Hoàn toàn không bị cạnh tranh,
những con kì giông này có thể thỏa sức ăn uống,
Thường thì loài kì giông không được lợi gì nhiều,
nhưng hàng năm, vài con sông cao nhất thế giới
lại đông đúc hàng triệu vị khách viếng thăm.
Những con cá hồi đã tới.
Đó là đợt di cư của cá nước ngọt lớn nhất thế giới.
Vượt qua bắc bán cầu
cá hồi rời bỏ biển để đẻ trứng,
chống lại hàng trăm dặm ngược dòng.
Tại đây, có những loài động vật ăn thịt ăn mất trứng và những con cá 2 tuổi.
Gấu xám Bắc Mĩ.
Cho dù là lúc thiếu đói hay dư thừa
nó luôn tự do lựa chọn.
Loài gấu Canada vô cùng đặc biệt -
nó học cách lặn xuống kiếm ăn.
Nhưng săn cá hồi dưới nước sâu chẳng phải việc dễ dàng
và con thú có nhiều điều cần học hỏi.
Đợt di cư đẻ trứng hàng năm của cá hồi
mang lại một số lượng lớn thực phẩm tới vùng thượng lưu,
thứ sẽ giúp duy trì nhiều sự sống.
Mặc dù tồn tại ít sự sống,
nhưng sức mạnh của thượng lưu có vai trò quyết định
trong việc định hình lưu vực của nó.
Được dẫn dắt bởi lực hấp dẫn,
nó là sức mạnh gây nhiều xói mòn nhất hành tinh.
Trong 5 triệu năm qua,
dòng sông Colorado ở Arizona đã lấy đi lượng cát của cả 1 sa mạc
để tạo nên một hẻm núi khổng lồ.
Hẻm núi sâu hơn 1 dặm
và khoảng cách giữa hai bên là 17 dặm.
The Grand Canyon.
Dòng sông này đã cắt qua hẻm núi lớn nhất thế giới
một vết sẹo dài 1000 dặm.
Khi những dòng sông rời khỏi núi,
chúng ấm dần và thích hợp cho nhiều sự sống hơn.
Hệ thống sông Ấn Độ là nơi trú ngụ của nhiều quần thể rái cá nhất thế giới
những bầy rái cá lông mềm có thể lên tới 17 con.
Chúng cọ lông vào nhau không chỉ để làm mới bộ lông,
mà còn để xương thêm rắn chắc.
Khi chúng đi kiếm ăn,
số lượng thật sự quan trọng.
Bài tập bắt cá bắt đầu khi những con con được 4 tháng tuổi.
Chỉ có những con trưởng thành mới có đủ tốc độ và sự nhanh nhẹn cần thiết để bắt cá.
Những con trưởng thành chia sẻ thành quả của chúng cho những con con.
Hầu hết các bầy đàn sống độc lập,
nhưng nước ấm dồi dào thích hợp cho một bầy đàn lớn
và cả những động vật ăn thịt lớn hơn.
Cá sấu Ấn Độ, dài 4m, có thể dễ dàng lấy mạng cả 1 bầy rái cá.
Nhưng, với sự tin tưởng vào bầy đàn,
bầy rái cá có thể chống trả với con bò sát khổng lồ.
Hôm nay, lối chơi đồng đội đã giành phần thắng.
Sông Mara,
ngoằn nghèo cắt qua Vùng Đồng bằng Đông Phi.
Khi ở địa hình bằng phẳng,
những dòng sông chảy chậm lại và mất đi sức mạnh hủy diệt.
Giờ đây, chúng mang theo một lượng lớn phù sa
khiến nước của nó có màu nâu.
Loài linh dương đầu bò đang di cư.
Mỗi năm, khoảng 2 triệu con linh dương đầu bò di cư, băng qua đồng bằng Serengeti
để tìm cỏ.
Khi chúng khát,
dòng sông không chỉ là nguồn cung cấp nước uống cần thiết,
mà còn là một chướng ngại vật nguy hiểm.
Đây là một trong những nơi tập trung nhiều cá sấu sông Nile nhất Châu Phi,
những con quái vật khổng lồ dài tới hơn 5m.
Loài linh dương đầu bò đang tới
và tụ tập đầy cảnh giác.
Hàm cá mập ngoạm lấy như một bẫy sắt -
một khi chúng đã tóm được con mồi, chúng sẽ không bao giờ thả ra.
Phải mất hơn 1h để dìm một con linh dương trưởng thành xuống nước.
Để khiến con mồi bất ngờ
loài cá sấu phải tấn công rất nhanh.
Tại đây, sự chính xác phân chia sống và chết.
Hầu hết các dòng sông đổ ra biển,
nhưng vài dòng sông kết thúc cuộc hành trình tại những hồ nước rộng lớn.
Các hồ nước trên thế giới chứa đựng lượng nước nhiều gấp 20 lần lượng nước của các dòng sông.
Thung Lũng Đông Phi có 3 trong số những hồ nước lớn nhất thế giới:
hồ Malawi, hồ Tanganyika, và hồ Victoria.
Hồ Malawi, hồ nước nhỏ nhất trong 3 hồ nước kể trên,
nhưng vẫn rộng lớn hơn cả xứ Wales.
Hồ nước nhiệt đới này là nơi sinh sống của nhiều loại cá
hơn bất kì một hồ nào khác.
Có hơn 850 loài cá cichlid khác nhau ở đây,
tất cả chúng đều tiến hóa từ 1 tổ tiên,
sống cách đây hàng ngàn năm.
Những ngọn núi nhỏ dài 2m này là do những con cá tạo nên.
Được cẩn thận làm nên bởi những con đực,
những ngọn núi nhỏ đó là nơi chúng tìm bạn tình.
Cichlid là những ông bố bà mẹ chu đáo.
Chúng ủ con trong miệng một cách hiệu quả để bảo vệ con.
Hồ nước này cũng có thể là một nơi nguy hiểm.
Khi trời tối, những loài cá ăn thịt rời khỏi hang đá.
Như một bầy cá mập, chúng săn tìm những con cá cichlid đang ngủ.
Trong bóng tối, những con cá điện này săn mồi
bằng cách dò tìm sự biến dạng trong trường điện từ chúng tạo ra quanh cơ thể.
Bất cứ con cá cichlid nào bị phát hiện cũng sẽ mất mạng.
Đáy hồ Malawi là một vực thẳm sâu 700m.
Tại vùng chết này,
ấu trùng ruồi nhuế có thể lẩn trốn những động vật ăn thịt.
Vào mùa mưa, chúng nổi lên mặt hồ
và trải qua một quá trình chuyển hóa kì diệu.
Lúc bình minh, con ruồi nhuế trưởng thành đầu tiên thoát ra.
Không lâu sau, hàng triệu con ruồi nhuế mới ra đời
bay lên không trung.
Những người thám hiểm đã kể rằng hồ nước đang cháy nên khói bay lên.
Nhưng những cột hình xoắn ốc cao hàng trăm mét kia
lại là những con ruồi đang giao phối.
Khi những con ruôi đã giao phối xong,
chúng sẽ rơi xuống mặt nước,
đẻ trứng và chết đi.
Hồ Malawi trông giống một đại dương trong đất liền,
nhưng so với hồ nước lớn nhất thế giới, Baikal ở đông Siberia,
thì nó thật nhỏ bé.
Dài 400 dặm và sâu hơn 1 dặm,
Baikal chứa 1/5 lượng nước ngọt
có ở các sông và hồ trên hành tinh của chúng ta.
Mỗi năm, trong vòng 5 tháng, hồ nước này bị bao phủ bởi lớp băng dày hơn 1m.
Baikal là hồ nước cổ nhất thế giới,
và bất chấp điều kiện khắc nghiệt ở nơi đây, sự sống vẫn phát triển.
80% số loài ở đây không thể tìm được ở nơi nào khác trên Trái Đất,
bao gồm cả loài hải cẩu nước ngọt duy nhất trên thế giới.
Với loài hải cẩu này,
và với những cánh rừng bọt biển,
Baikal giống một đại dương hơn là một hồ nước.
Nơi đây có những loài giáp xác hình tôm - những con giáp xác khổng lồ - to như chuột.
Chúng là loài ăn xác chết chủ yếu ở hồ nước này.
Nước ở đây quá lạnh để những loài vi khuẩn phân hủy xác chết có thể tồn tại.
Phần lớn các dòng sông không đổ ra hồ
mà tiếp tục cuộc hành trình của chúng đi ra biển.
Không thể bàn cãi rằng Amazon là dòng sông lớn nhất thế giới.
Nó chứa lượng nước bằng với lượng nước 10 dòng sông lớn sau nó gộp lại.
Bắt đầu từ Peruvian Andes, dòng chảy chính của nó đi về phía đông, băng qua Brazil.
Trên đường đi, dòng sông chia làm 3 ở Nam Mĩ.
Cuối cùng, cách điểm xuất phát 4000 dặm,
nó chảy vào biển Atlantic.
Mỗi năm, sông Amazon chuyển đi một triệu tấn phù sa,
ta có thể dễ dàng nhận ra phù sa tại nơi dòng nước gặp nhau,
nơi một nhánh sông lớn, nhánh sông the Rio Negro, hòa vào nhánh sông chính.
Nước sông Amazon rất giàu dinh dưỡng.
Tới nay, đã có hơn 3,000 loài cá được ghi nhận -
nhiều hơn cả biển Atlantic.
Sông Amazon rất rộng lớn và có nhiều loại cá,
nơi đây có cả cá heo nước ngọt,
Loài cá này rất lớn, dài 2,5m.
Trong làn nước âm u, chúng sử dụng sóng siêu âm để tìm đường và săn mồi.
Chúng cùng dồn những bầy cá vào chỗ nước nông.
Cá heo mang tính xã hội cao,
và trong mùa sinh sản, chúng cạnh nhau nhau để tìm bạn tình.
Con đực thu hút sự chú ý theo một cách đặc biệt.
Chúng ngậm đá vào miệng
và khoe hòn đá đó để thu hút sự chú ý của những con cái.
Có lẽ những con đực muốn cố gắng chứng tỏ chúng mạnh mẽ và khéo léo thế nào
và nó là người cha tốt cho những đứa con của con cái.
Nếu màn trình diễn thành công, nó sẽ có bạn tình.
Thậm chí với những dòng sông lớn như Amazon
hành trình ra biển không phải lúc nào cũng bằng phẳng.
Thác nước Iguassu nằm trên biên giới Brazil và Argentina
là một trong những thác nước lớn nhất thế giới,
nó dài 1,5 dặm.
Mỗi giây, 30 triệu lít nước chảy xuống.
Tất cả những thác nước lớn nhất thế giới:
Victoria, Niagara và Iguassu,
đều chỉ có ở hạ lưu của những con sông.
Tại vùng hạ lưu
là những khúc sông lớn và chảy chậm chạp băng qua những vùng đồng bằng.
Tại Brazil, vào mỗi mùa mưa,
sông Parana lại tràn bờ
và làm ngập một diện tích đất lớn bằng nước Anh.
Pantanal -
đầm lầy lớn nhất thế giới.
Tại vùng nước chảy chậm này, những loài thực vật ưa nước phát triển mạnh mẽ
như là loài hoa súng Victoria với những chiếc lá có đường kính 2m.
Hệ thực vật dưới nước là môi trường thuận lợi cho các loài cá.
Có hơn 300 loài cá ở đây, bao gồm cả loài cá piranha bụng đỏ
và cả những động vật ăn thịt khác như là loài cá sấu.
Những cây sung chín nằm cạnh bờ nước
cung cấp nguồn thức ăn tuyệt vời cho những con cá đói ở vùng nước nông.
Cá kình heo,
còn có tên gọi địa phương là Hổ Nước.
Chúng thăm dò vùng nước nông,
tìm kiếm cơ hội tấn công.
Và kẻ chờ đợi thời cơ,
sẵn sàng tấn công những con cá bị thương,
thì chính là loài cá piranha.
Sự thèm khát của chúng nhanh chóng được chứng minh.
Loài cá Piranha có thể ăn hết con mồi, chỉ để lại xương trong vòng 1 phút.
Số lượng cá khổng lồ kéo theo số lượng chim nước khổng lồ.
Loài chim spoonbill tai hồng chỉ là một trong 650 loài chim được tìm thấy ở Pantanal.
Chúng làm tổ trên thân cây với đàn hàng ngàn con.
Ở phía dưới, con cá sấu đang chần chừ,
chờ đợi một con mồi rơi xuống.
Khi những dòng sông tới được biển,
chúng chảy chậm lại, giải phóng phù sa và bồi đắp nên những châu thổ.
Sông Ganges và sông Brahmaputra gặp nhau tại Bangladesh,
để tạo nên vùng châu thổ lớn nhất thế giới.
Mỗi năm, có gần 2,000 triệu tấn phù sa
bị ăn mòn từ núi Himalayas để chuyển ra biển.
Ở các cửa sông của vùng châu thổ là rừng đước lớn nhất thế giới,
rừng đước Sundarbans.
Rừng cây đặc biệt trên phát triển trong điều kiện nhiệt đới
ở nơi có thủy triều này, nơi những dòng sông hòa vào biển.
Khỉ đuôi dài là một loài động vật đặc biệt trong khu rừng.
Ở Indonesia, loài khỉ này có cách sống lưỡng cư đặc biệt
chúng tìm kiếm những thức ăn rơi xuống nước.
Chúng cũng sử dụng nước để hạ thân nhiệt trong những ngày nóng bức.
Nhưng dòng sông cũng là nơi vui chơi của những con khỉ nhỏ.
Một vài con khỉ nhỏ còn có thể bơi dưới nước.
Chúng có thể lặn xuống hơn 30 giây
và làm vậy chỉ để vui chơi.
Chúng học được kĩ năng bơi lội trong lúc vui chơi,
thứ sẽ có ích cho cuộc sống về sau ở khu rừng đước thủy triều lên xuống này.
Ở những vùng lạnh hơn, bùn ở nơi cửa sông,
được bao phủ bởi cỏ ngập mặn
và tạo nên một trong những môi trường tuyệt vời nhất thế giới.
400,000 con ngỗng trắng Bắc Cực bay tới vùng cửa sông dọc theo bờ biển Atlantic, Hoa Kì
để nghỉ ngơi và lấy sức cho cuộc hành trình lâu dài của chúng.
Đây là nơi hành trình của dòng sông kết thúc.
Chúng đã xói mòn những ngọn núi
và mang những thứ chúng lấy được ra biển cả.
Và trên suốt chặn đường đó,
nước ngọt đã mang lại sự sống và sự giàu có cho Trái Đất.
tieu_dao_tac Sub team www.updatesofts.com